Cytaty do rozdziału 19
“Zwykle wewnątrz ciebie jest więcej hałasów niż na zewnątrz…
Prawdziwe zamieszanie jest wewnątrz ciebie, jest tam prawdziwe szaleństwo…
A gdy zewnętrzne szaleństwo spotyka się z wewnętrznym szaleństwem, powstaje piekło…
Dlatego pamiętaj, że jeżeli w twoim sercu walczą sprzeczne uczucia, nie dokonuj wyboru…
Pozwól przeciwieństwom zaistnieć…
Nie ma potrzeby wzbudzać walki między nimi…
W rzeczywistości taka walka nie istnieje. ..
To twój umysł, nauczanie, jakie odebrałeś, wychowanie, uwarunkowanie,
są twórcami konfliktu i walki która się w Tobie toczy…”

Osho

Rozdział 19
Inteligencja emocjonalna – inteligencja interpersonalna…..
Oświecenie emocjonalne – przebudzenie uniwersalnej świadomości….

Te definicje istnieją już od dłuższego czasu i nie są moim autorskim pomysłem na nazwanie postawy zbliżajacej eteryczny świat naszych emocji do twardej racjonalnie świadomości. Korzystam z niej bo idealnie obrazuje drogę do zrozumienia samego siebie poprzez pryzmat własnych emocji. Aby osiągać cele, trzeba wiedzieć jak skutecznie wykorzystać swój potencjał, jak radzić sobie ze stresem, jak zarządzać własnymi uczuciami i emocjami, jakie umiejetności wykorzystywać w codziennych relacjach interpersonalnych. Inteligencja emocjonalna uzewnętrznia kompetencje osobiste człowieka w rozumieniu i prawidłowym rozpoznawaniu stanów emocjonalnych własnych oraz innych osób, jak też zdolności używania własnych emocji i radzenia sobie ze stanami emocjonalnymi innych osób. Inteligencja emocjonalna obejmuje zdolność rozumienia siebie i własnych emocji, kierowania i kontrolowania ich, zdolność samomotywacji, empatię oraz umiejętności o charakterze szeroko rozumianym jako pro-społeczne. Dobrze rozwinięta i prawidłowo umiejscowiona inteligencja emocjonalna przekształca się w szerszy potok – inteligencję interpersonalną. Jack Mayer i Peter Salovey mówią o czterech obszarach tworzących inteligencję emocjonalną: spostrzeganie emocji, wspomaganie myślenia za pomocą emocji, rozumienie emocji oraz kierowanie emocjami. Tak więc inteligencja emocjonalna z samej definicji to zdolność rozpoznawania własnych uczuć i uczuć innych osób z naszego szeroko pojmowanego otoczenia. To zdolności oparta na życiowej mądrości i doświadczeniu których uzewnętrznieniem jest umiejętność dobrego kierowania emocjami i to zarówno własnymi, jak i mądrego wpływania na emocje innych osób. Jest to zdolność do stworzenia sobie dokładnego, odpowiadającego rzeczywistości modelu samego siebie i korzystania z tego modelu po to by skuteczniej działać. W skład jej wchodzi też inteligencja interpersonalna która ujawnia nasze zdolnością rozumienia innych osób, tego co nimi kieruje, jak pracują, jak pracować wspólnie z nimi. Warto tu stosować zasadę “to co dajemy innym – zawsze wraca do nas w dwójnasób”. Wytworzenie podstaw inteligencji emocjonalnej na początku swojej pracy nad emocjami jest bardzo pożądaną zdolnością do opanowania i wykorzystywania ich do osiągania swoich celów. Są to zdolności odmienne od inteligencji poznawczej, czyli umiejętności czysto intelektualnych, mierzonych w miarę stałym jako iloraz inteligencji, ale je uzupełniające o naszą wyjątkową percepcje rzeczywistości. Emocje połączone z wiedzą i inteligencją tworzą jądro naszej jaźni. Inteligencja emocjonalna obejmuje przestrzeń od emocji pierwotnych uważanych za niższe, które dotyczą zaspokojenia biologicznych potrzeb organizmu po emocje wtórne uważane za wyższe, mające charakter społeczny, dotyczące sfery wiedzy, wartości i głębokich przekonań każdego z nas. Warto rozważać siebie i swoje postawy emocjonalne mając tę klasyfikacje na względzie ponieważ nikt chyba nie chce być “mniej inteligentny”. Zwłaszcza, że o ile ilorazu inteligencji, jak wskazują badania naukowe, nie można zmienić w ciągu życia gdyż jest to cecha z którą się rodzimy, o tyle inteligencję emocjonalną, z racji tego, że jest to zbiór umiejętności nabywanych w trakcie swojego doświadczania życia można. Można i trzeba podnosić, bo to droga ( jedna z wielu) do “strumienia świadomości” i oświecenia. Inteligencje emocjonalną można z powodzeniem rozwijać, bo można uczyć się odczuwania własnych emocji i można stać się bardziej emocjonalnie “inteligentnym”….

 

Na inteligencję emocjonalną składają się podstawowe kompetencje emocjonalne i społeczne a jest to :

– samoświadomość jako wiedza o swoich stanach wewnętrznych, preferencjach, możliwościach i ocenach intuicyjnych, czyli świadomość emocjonalna, poprawna samoocena, wiara w siebie, tj. silne poczucie własnej wartości i świadomość swoich możliwości i umiejętności;
– samoregulacja: panowanie nad swoimi stanami wewnętrznymi, impulsami i możliwościami czyli
– samokontrola: utrzymywanie norm uczciwości i prawości, sumienność, elastyczność w dostosowywaniu się do zmian, innowacyjność;
– właściwa motywacja: skłonności emocjonalne, które prowadzą do nowych celów lub ułatwiają ich osiągnięcie, czyli dążenie do osiągnięć, zaangażowanie, inicjatywa, optymizm;
– empatia: uświadamianie sobie uczuć, potrzeb i niepokojów innych osób, czyli rozumienie innych, doskonalenie innych, “przyjazne “nastawienie w stosunku do innych itd.

Emocje są reakcją na wydarzenia zewnętrzne, na zachowania innych, na ich postawy i wyrażane opinie w oparciu o własne emocjonalne wzorce myśli. Czasem te wzorce są tak silne, że trudno nam nad nimi zapanować,
a huśtawka nastrojów jest jednym z najbardziej uciążliwych aspektów naszego trybu życia…

Warto więc zacząć obserwować siebie i zobaczyć, co robimy pod wpływem emocji, jak postępujemy, czy to są zachowania, które wybraliśmy świadomie, czy też dajemy się porwać wzorcom własnych emocji i reagujemy impulsywnie. Czy można coś zrobić, aby zmienić dotychczasowe schematy reakcji w sytuacjach wywołujących nasze silne emocje?
Można. Temu właśnie służy inteligencja emocjonalna która nie jest jedną konkretną cechą charakteru czy właściwością naszego umysłu, ale całym zbiorem naszej życiowej mądrości, naszych umiejętności które można nazwać esencją naszego jestestwa. Obejmuje jednocześnie swoim oddziaływaniem wszystkie płaszczyzny naszego istnienia i pozwala nam na nich aktywnie działać….

 

Wzrost inteligencji emocjonalnej aktywuje takie “talenty” jak:

– umiejętność regulowania nastroju i niepoddawania się zmartwieniom.
– umiejętność zdolność do logicznego i analitycznego myślenia o sobie i swoich stanach wewnetrznych.
– umiejętność trafnego “wczuwanie” się w nastroje innych osób.
– optymistyczne ale i realistyczne patrzenie w swoją przyszłość.
– zdolność do motywacji i wytrwałość w dążeniu do celu mimo przejściowych niepowodzeń.
– umiejętność panowania nad swoimi żądzami i pragnieniami, a także umiejętność odłożenia na później zaspokojenia tych z nich których w danej sytuacji zaspokoić nie sposób…

 

By dotrzeć do owych samoistnych “talentów” trzeba zacząć od podstaw.
Podstawy inteligencji emocjonalnej można ułożyć w opisywany już wcześniej zbiór zdolności, które można podzielić na pięć podstawowych płaszczyzn emocjonalnych naszego życia:

– Znajomość własnych emocji;
zdolność rozumienia emocji jako zdolność obserwowania, oceny i wyrażania ich w trafny i przystosowawczy sposób;
– Umiejętność kierowania emocjami;
zdolność rozumienia swoich emocji i przynajmniej podstawową wiedzę o nich;
– Zdolność emocjonalnego motywowania się;
zdolność docierania do podstaw wzbudzanych emocji jako własną aktywność poznawczą w celu ich dostosowania do świadomych działań lub zmiany ich na bardziej pożądane;
– Rozpoznawanie emocji u innych;
zdolność kontrolowania emocji własnych i innych ludzi.
– Nawiązywanie i podtrzymywanie emocjonalnych związków z innymi;
Jest to płaszczyzna inteligencji emocjonalnej dotycząca tworzenia trwałych relacji uczuciowych z własnym otoczeniem na bazie własnego wnętrza i własnych prawdziwych potrzeb….

 

1) Znajomość własnych emocji….
Kiedy utworzymy w swoim umyśle “strumień świadomości” wtedy zdolność ich dostrzegania bardzo się rozszerzy i przestanie się ograniczać do płytkich emocji podstawowych, ale pozwala na percepcję emocji wtórnych, złożonych, pozwala odróżniać emocje “plastikowe”, sztuczne, fałszywe od prawdziwych….
Poznaj swoje emocje, ćwicz jasne rozumienie swoich stanów emocjonalnych i nazywanie ich , i za każdym razem postaraj się znaleźć odpowiedź na cztery podstawowe pytania:

Skąd się wzięła ?
Kiedy i gdzie się zaczęła ?
Jaki ma przebieg i intensywność ?
Kiedy i jak się kończy – jaki jest czas jej trwania ?

Po jakimś czasie dostrzeżesz, że Twoja świadomość opanowuje nie tylko wyrażenie swoich emocji w sposób zrozumiały dla innych ale zaczyna odbierać emocje bardziej niewerbalnie, podświadomie lub intuicyjnie jak kto woli. Jednak głównym narzędziem inteligencji emocjonalnej i tak pozostaje uświadamianie sobie i rozpoznawanie uczucia w chwili, kiedy nas ogarnia. Zdolność rozpoznania pojawiających się w naszym umyśle uczuć odgrywa kluczową rolę w zrozumieniu samego siebie. Niezdolność rozpoznania naszych prawdziwych uczuć wydaje nas na ich laskę i niełaskę. Miej świadomość emocji, które odczuwasz, kształtuj umiejętność obserwowania własnego stanu emocjonalnego, i to im szybciej zdasz sobie sprawę, że pojawiła się emocja tym łatwiej będziesz mógł ją kontrolować. Osoby które orientują się w swoich uczuciach, lepiej kierują swoim życiem….

Inaczej mówiąc tą podstawą umiejętnością jest wykształcenie sobie uwagi nad którą emocje nie mają kontroli. Można sobie to wyobrazić jako równoległy strumień świadomości, który przepływa jakby ponad tym czego doświadczamy, ogarniając to co się dzieje, ale nie dając się owładnąć wydarzeniom (pozostający nieco na uboczu tego co przeżywamy).
Między uświadomieniem sobie uczuć a podejmowaniem działań zmierzających do ich zmiany istnieje oczywista różnica, ale te dwa stany zwykle występują łącznie, tzn. rozpoznanie u siebie złego nastroju jest równoznaczne z chęcią pozbycia się go….

2) Kierowanie emocjami   (samokontrola emocjonalna)….
Panowanie nad emocjami, inaczej panowanie nad sobą, tak aby były właściwe w każdej sytuacji, jest zdolnością opierającą się na wiedzy o swoich stanach wewnętrznych. Utrzymywanie emocji w ryzach jest kluczem do dobrego samopoczucia. Emocje w krańcowej postaci czyli, zbyt intensywne albo utrzymujące się zbyt długo, doprowadzają do zachwiania równowagi. Nie chodzi tu też o to by być cały czas szczęśliwym, unikać nieprzyjemnych uczuć itp. ale o to aby między pozytywnymi i negatywnymi emocjami była zachowana równowaga. Jako zdolność uspokajania się, otrząsania się ze smutku, niepokoju i irytacji. Osoby u których zdolność ta jest słabo rozwinięta, muszą stale walczyć z niemiłymi uczuciami, natomiast te, które maja ją dobrze rozwiniętą, potrafią o wiele szybciej dojść do równowagi po porażkach i niepowodzeniach. Pewne nasze stany emocjonalne mogą w znacznym stopniu zakłócić zdolność racjonalnego myślenia. Struktura i sposób działania naszego umysłu powoduje, że bardzo często nie mamy żadnej albo tylko bardzo ograniczoną kontrolę nad tym kiedy i jaka emocja nas ogarnia. Mamy natomiast coś do powiedzenia w sprawie tego jak długo emocja ta będzie się utrzymywać w nas nierozpoznana. Umiejętność kierowania emocjami chroni nas przed wpadaniem w stany chronicznego niepokoju, niepohamowanej furii czy depresji….

3) Zdolność motywowania się….
Umiejętność wzbudzania pewnych emocji, które są nam przydatne w dalszym działaniu. Umożliwia to wykorzystywanie emocji w celu sprawniejszego wykonywania czynności w procesach twórczości czy pamięciowych. To także zdolność do skupienia się na czynnościach, które w danej chwili należy podjąć. Można ją określić jako umiejętność podporządkowywania emocji obranym celom. Emocje mogą zakłócać lub wspierać naszą zdolność myślenia, koncentracji, planowania, oddawania się żmudnym ćwiczeniom, rozwiązywania problemów i przez to utrudniać lub ułatwiać nam osiąganie celów które obraliśmy. Osoby które potrafią rozniecać w sobie entuzjazm, zapał, wiarę w siebie, mają dużo większą szansę na osiąganie własnych celów.  Zdolność wprawiania się w stan “uniesienia twórczego” umożliwia wybitne osiągnięcia we wszystkich dziedzinach….

4) Rozpoznawanie emocji u innych….
Rozpoznawanie emocji u innych, czyli empatia ukierunkowana na zewnątrz opiera się u podstawy o świadomość własnych uczuć. Im bardziej jesteśmy otwarci na własne emocje tym lepiej odczytujemy uczucia innych osób. Empatia jest fundamentalną umiejętnością obcowania z ludźmi. Zdolność ta, polegająca na umiejętności utożsamiania się z innymi osobami i przeżywanie ich uczuć, jest bardzo przydatna w wielu dziedzinach życia, od sprzedaży i zarządzania poczynając, poprzez nawiązywanie romansów po sprawowanie obowiązków rodzicielskich. Osoby posiadające dobrze rozwiniętą zdolność empatii są bardziej wyczulone na subtelne sygnały płynące ze swojego otoczenia wskazujące, czego chcą inni lub czego im potrzeba….

Osoby cechujące się dużym poziomem empatii sprawdzają się w zawodach wymagających troskliwości i opieki nad innymi. Pojawiającym się w nas emocjom rzadko dajemy wyraz słowny. O wiele częściej okazujemy je w inny sposób. Kluczem do wyczucia emocji innej osoby jest zdolność odczytywania sygnałów niewerbalnych: tonu głosu, gestu, wyrazu twarzy jako mimiki jego ciała. Osoba o dużej inteligencji emocjonalnej nie musi tego robić świadomie, wspiera ją w tym jego podświadomość która odczytuje te sygnały i tworzy z nich podświadome wrażenia. Trzeba wtedy nauczyć sie zaufania do podpowiedzi płynących z podświadomości bo ona raczej się nie myli. By tak się jednak stało trzeba zacząć od początku, od zrozumienia siebie. Rozpoznawaj emocje innych ludzi i sytuacje, które je generują – trenuj umiejętność dekodowania wyrazów twarzy, pojawiających się w określonych stanach emocjonalnych i staraj się zrozumieć sytuacje, które je wyzwalają w kontekście tego co czujesz wtedy ty….

 

Korzyści płynące z umiejętności odczytywania emocji z sygnałów niewerbalnych to:

– lepsze dostosowanie się emocjonalne do innych,
– większa popularność,
– większa otwartość,
– większą wrażliwość….

 

5) Nawiązywanie i podtrzymywanie związków z innymi….
Sztuka nawiązywania kontaktów z innymi ludźmi polega w dużej mierze na umiejętności zrozumienia emocjami innych osób. Umiejętności te, jeżeli są dobrze rozwinięte, mogą zapewnić nam popularność, pełnienie ról przywódczych i skuteczność w stosunkach z otoczeniem. Osoby obdarzone inteligencją emocjonalną potrafią gładko nawiązywać stosunki z innymi, właściwie odczytywać ich uczucia i interpretować powstałe za ich przyczyną reakcje, przewodzić i organizować oraz zapobiegać sporom, które są trudne do uniknięcia w każdej sferze ludzkiej działalności. Ogólnie rzecz biorąc świetnie sobie radzą we wszystkich sprawach, które polegają na dobrych kontaktach z innymi….

Nawiązywanie stosunków osobistych – talent oparty o empatię i łatwość wchodzenia w kontakty z innymi osobami. Ułatwia ona zawieranie znajomości, rozpoczynanie rozmów, prawidłowe rozpoznawanie uczuć i trosk innych ludzi oraz reagowanie na nie. Jest to sztuka współżycia. Osoby takie doskonale sprawdzają się w pracy zespołowej, są dobrymi przyjaciółmi i partnerami w interesach….

Następny krok rozwoju na drodze do inteligencji emocjonalnej nasuwa się sam;

 

6) Przejmij kontrolę nad emocjami – świadomie wpływaj na nastrój emocjonalny, reguluj go. Zdolność opanowania i kontrolowania emocji własnych i innych ludzi, pozwala na stymulację emocjonalnego i intelektualnego rozwoju. Jest to zarazem trudna umiejętność, którą można wykorzystywać w sposób pozytywny bądź negatywny, co daje rozległe możliwości. Sprawne kontrolowanie emocji umożliwia niezakłócone funkcjonowanie w sytuacjach pod presją czasu, czy stresowych, daje też możliwości manipulowania innymi. Regularnie stosuj powyższe narzędzia, a masz szansę na efektywne działanie w relacjach interpersonalnych. Zarządzanie emocjami wymaga pracy, ale efekty mogą być zdumiewające….

Koncepcja Inteligencji emocjonalnej i kompetencji emocjonalnych wg D.Golemana…

„Inteligencja emocjonalna określa nasze potencjalne zdolności uczenia się umiejętności praktycznych, które opierają się na pięciu składnikach: samoświadomości, motywacji, kierowaniu samym sobą, empatii i dobrym układaniu stosunków z innymi osobami….

Nasza kompetencja emocjonalna pokazuje natomiast, ile z tych potencjalnych zdolności udało się nam zamienić w bardzo przydatne w pracy umiejętności….

Zatem w koncepcji Golemana inteligencja emocjonalna ma pięć wymiarów. Trzy z nich (samoświadomość, samoregulacja i motywacja) składają się na kompetencje osobiste. Determinują stopień, w jakim potrafimy sobie radzić z samym sobą.
Pozostałe dwie (empatia i umiejętności społeczne) mówią o naszych kompetencjach społecznych, czyli stopniu, w jakim radzimy sobie w kontaktach z innymi. Na inteligencję emocjonalną i jej wszystkie wymiary składa się 25 kompetencji emocjonalnych. Goleman wskazuje, iż nie ma osoby, która w pełni opanowałaby wszystkie 25 kompetencji. Podkreśla, iż dla osiągnięcia znakomitych wyników wystarczy opanowanie około sześciu oraz by były wśród nich kompetencje ze wszystkich pięciu wymiarów”. Takie osoby lubią pracować samodzielnie, znają swoje mocne strony, budują wewnętrzną motywację. Poszukują odpowiedzi na trudne pytania. Chętnie przyjmują odpowiedzialność za swoje postępowanie, znają swoje możliwości, jednocześnie chętne podejmują ryzyko. Podejmują aktywne poszukiwania opinii innych osób i wykorzystują je w celu poszerzenia własnych horyzontów. Próbują swoich sił nawet w sytuacjach, w których istnieje realne zagrożenie, że mogą okazać się niewystarczające, uparcie dążą do wyznaczonego celu, nie porzucają swoich ambicji i nie rozpamiętują porażek i słabości. Taka postawa stymuluje dalszy rozwój gdyż związana jest z pragnieniem poszerzania wiedzy o samym sobie i oznacza zdolność do patrzenia na świat z własnego punktu widzenia-ale bez całej fałszywej otoki jaką budują woku siebie inni, rozpoznawania własnych uczuć i emocji. Pozwala na osądzanie ich i wykorzystanie w łagodnej autokontroli. To właśnie to pomaga nam wybrać najlepszą drogę w życiu i to w każdych najbardziej nawet złożonych okolicznościach. Osoby znające siebie posiadają kreatywną mądrość i wewnętrzną intuicję, są wewnętrznie zmotywowane, mają silną wolę, znają swoją wartość, mają zdefiniowane opinie i poglądy na każdy niemal temat. Inni ludzie chętnie korzystają z ich porad. Osoby te preferują pracę w samotności, bywają wstydliwe, mają jasno sprecyzowany punkt widzenia, odczucia i motywy działania. Lubią mieć świadomość, dlaczego podejmują konkretne działania. Potrafią właściwie ocenić własne umiejętności i słabości, chętnie podejmują wyzwania. To sprawia, iż kroczą swoją drogą bez żalu, lęku, pewni własnych prawd…..

Rozwijanie inteligencji emocjonalnej….

Trzeba zdać sobie sprawę z faktu, że nasze emocje w ogromnym stopniu decydują o tym jak wygląda nasze życie. Samo zdanie sobie z tego sprawy jednak nie wystarczy, trzeba rozpocząć intensywną pracę nad sobą i swoimi emocjami aby utworzyć w podświadomości odpowiednie wzorce działania emocjonalnego. Te wzorce odpłacą nam się wzrostem naszych możliwości emocjonalnego odczuwania bliskiego odczuwaniu intuicyjnemu. Rozwinięta w ten sposób inteligencja emocjonalna pozwala lepiej rozumie-mieć siebie, działać skuteczniej bo upraszcza sposób postrzegania naszej rzeczywistości emocjonalnej. Pozwala w sposób podświadomy analizować stany emocjonalne innych. To od niej w dużym stopniu zależy jak wiedzie nam się w życiu. Jedną z kluczowych umiejętności społecznych jest właściwe okazywanie swoich uczuć oparta o zdolność do wykrywania i intuicyjnego domyślania się uczuć, motywów i trosk innych. Wiedza o tym, jak i co czują inni, może prowadzić do łatwego wytworzenia się zażyłości z innymi albo poczucia wzajemnego zrozumienia. Ostrzeże nas też wtedy gdy ktoś ma względem nas złe zamiary lub jest nieuczciwy. Emocje są zaraźliwe. Przenosimy i łapiemy od siebie nawzajem nasze nastroje. Dzieje się to na ogół na niedostrzegalnym dla nas poziomie. Sygnały emocjonalne wysyłamy podczas każdego kontaktu. Im sprawniej radzimy sobie w kontaktach z innymi, im większe mamy pojęcie o swoich stanach emocjonalnych, tym lepiej kontrolujemy wysyłane przez nas sygnały tak aby były odpowiednie do danej sytuacji. Warto też rozumieć, że nasze uczucia wywierają równie mocny wpływ na inne osoby z naszego otoczenia. W obecnym świecie z racji bardzo szybkiego rozwoju cywilizacji sytuacje realnego zagrożenia życia przeniosły swoje oddziaływanie z płaszczyzny zagrożenia fizycznego na płaszczyznę zagrożenia psychicznego. Nasze emocje nie miały czasu dostosować się do obecnych warunków. To właśnie to niedostosowanie odbija się wielu z nas czkawką. Warto to zmienić, dostosować się, zapanować nad swoją niewiedzą o własnych emocjach. Świadomość swoich emocji i umiejętność panowania nad nimi daje nam większe pole wyboru. Bo przecież kiedy emocja się pojawia możemy pozwolić jej się opanować, lub nie. Można też zmniejszyć ich nasilenie lub przerwać niechciane działanie wtedy, gdy są nieadekwatne do okoliczności. Aby zwiększyć swoje zdolności do radzenia sobie z emocjami warto pracować nad świadomością emocjonalną. Można na przykład zapisywać swoje stany emocjonalne z zaznaczeniem towarzyszących im źródeł, przekonań i działań, jakie w związku z daną emocją podjęliśmy. Wiele takich zapisów stworzy nam pewien obraz nas samych z którego mogą się wyłonić różne nieprawidłowości. Taka refleksja nad sobą pozwoli zmodyfikować negatywne postawy, które wywołują w nas niepotrzebnie emocje. Należy sobie uświadomić, że to nie wydarzenia ani tym bardziej nie ludzie czynią nas nieszczęśliwymi, ale my sami się takimi czynimy. Trzeba też wiedzieć, że mówiąc o emocjach negatywnych, tak naprawdę najczęściej myślimy o emocjach dla nas nieprzyjemnych, takich jak strach, lęk, żal, rozgoryczenia, gniew. Tymczasem wiele z nich jest bardzo ważnymi dla nas lekcjami w życiu. Do czasu aż ich nie pojmiemy bolą, doświadczone i zrozumiałe zmieniają swoją siłę oddziaływania na nas. Takie uczucia jak złość, gniew czy żal jest jak brama wiodąca od jednego stanu ducha do innego, są niezwykle istotne, bez nich nie odbędzie się żadna zmiana na lepsze ani rozwój. Takie emocje i uczucia są bardzo niewygodne, ale to właśnie ta niewygoda zmusza nas do dalszego rozwoju i wędrówki po nowe doznania. Tak więc, nieprzyjemne emocje służą nam w naszym rozwoju bardziej niż przyjemne, w myśl zasady, że skuteczne lekarstwo nigdy nie jest smaczne, bardzo często doświadczenie żalu, gniewu, strachu może nas wzmocnić i uzbroić w nowe sposoby radzenia sobie z problemami. Przyjemne natomiast mają za zadanie rozładować niepotrzebne napięcie, pokazać nam że świat jest realny a jego odczuwanie na szali ma różne jego aspekty. Sedno tkwi w dostrzeżeniu prawdziwych własnych możliwości i umiejętnym kontrolowaniu ich. Oczywiście, tak jak dobre emocje rozładowujemy okazując je w sposób społecznie aprobowany, tak też złe emocje muszą znaleźć swoje rozsądne ujście. Jedynym problem jest to, by robić to w sposób akceptowany, który nie będzie ranił nikogo z naszego otoczenia i nas samych, ale sposób jest dla każdego indywidualny….

 

marek kopacz